CEO нарын зайлшгүй эзэмших 7 ур чадвар

Манлайлагчийн дүр төрх – Алдартай CEO нар багийнхаа урд алхаж, хараагаа холыг тусган байгууллагынхаа ирээдүйн замыг тодорхойлдог. CEO буюу гүйцэтгэх захирал хүн компанийн эрхэм зорилгыг тодорхойлж, хамт олноо нэгтгэн удирдах хариуцлагатай байр суурь билээ. Дэлхийн хэмжээний амжилттай яваа Apple компанийн үүсгэн байгуулагч Стив Жобс, Amazon-ийн Жефф Безос зэрэг эрхмүүдийг ажиглахад тэдний амжилтын ард олон талт ур чадварын нэгдэл байдаг. Манлайлагч CEO болохын тулд зөвхөн мэргэн ухаан, мэдлэг хангалтгүй бөгөөд тасралтгүй хөгжүүлэх шаардлагатай дараах 7 гол ур чадвар онцгой үүрэг гүйцэтгэдэг. Академик хуурай ойлголтуудыг бус, харин бодит жишээ, кейсүүдээр нотлон, алдартай CEO нарын хэлсэн үгсээр доорх сонирхолтой нийтлэлийг та шимтэн уншаарай...

1. Алсын хараа ба зорилго тодорхойлох чадвар

Компанийн алсын харааг тодорхойлж, том зорилго тавих чадвар нь амжилттай CEO-ийн суурь үндэс юм. Алсын хараа нь байгууллагын хаашаа чиглэн хөгжихийг зурсан том зураг мэт байдаг. Стив Жобс Apple компанид дахин захирал болж ирээд хамгийн түрүүнд компанийн бүтээгдэхүүний цар хүрээг цомхотгон, гол алсын хараандаа төвлөрөх стратегийг баримталсан байдаг. Тэрээр “Юуг хийхгүй байх вэ гэдгийг шийдэх нь юуг хийхээ шийдэхээс дутахгүй чухал” хэмээн онцолсон нь (Apple компанийн хэрэггүй олон төслөөс татгалзаж, цөөн бүтээгдэхүүнд төвлөрсөн тухай хэлсэн үг) алсын хараагаа тодорхойлж, зорилтоо фокуслахын ач холбогдлыг харуулсан юм.

Үнэхээр ч, алсын хараатай лидер зах зээл, технологийн хандлагыг урьдчилан мэдэрч, өөрийн байгууллагыг хаашаа хүргэхээ том дүр зургаар нь харж чаддаг.

Алсын хараагаа тодорхойлсон манлайлагч бусдыг өөртөө итгүүлж, тэр зорилго руугаа хамт олноо нэгтгэж чаддаг. Tesla, SpaceX компанийг үндэслэгч Элон Маск “Дэлхийг өөрчлөх” гэсэн асар том алсын хараагаараа ажилтнууд болон хөрөнгө оруулагчдаа урамшуулж, цахилгаан машин, сансрын технологийн салбарт эрс шинэчлэл хийж чадсан. Мөн Amazon-ийн Жефф Безос компанийнхаа эхэн үеэс л онлайн худалдааны ирээдүйд итгэн, богино хугацааны ашиг орлогоос илүү холын зорилгод төвлөрч иржээ. Тэрээр “Бид алсын хараандаа гөжүүд хатуу, харин хэрэгжүүлэх деталь дээр уян хатан байдаг” гэж өөрийн удирдлагын зарчмыг тайлбарласан байдаг. Өөрөөр хэлбэл, сайн CEO алсын хараагаа тууштай баримталж, замдаа гарах саад бэрхшээл, өөрчлөлтөд уян хатан хандах замаар тэрхүү зорилгодоо туйлбартай хүрдэг гэсэн үг.

2. Стратегийн сэтгэлгээ ба төлөвлөлт

Алсын хараагаа ажил хэрэг болгохын тулд CEO хүн стратегийн сэтгэлгээ, төлөвлөлтийн ур чадвартай байх шаардлагатай. Стратегийн сэтгэлгээ гэдэг нь зорилгодоо хүрэхийн тулд өнөөдөр ямар үйлдлүүд хийх, маргааш ямар замналаар явахыг тооцоолон бодох чадвар юм. Жефф Безос Amazon-ийг удирдах хугацаандаа богино хугацааны ашгаас илүү урт хугацааны өсөлтөд анхаарч, зах зээлээ өргөжүүлэх стратегийг баримталсан. Жишээлбэл, тэрбумтан Безос олон жилийн турш ашгаа буцаан бизнесдээ хөрөнгө оруулж, хэрэглэгчдийн хэрэгцээг нэгдүгээрт тавих стратегитай байсан нь Amazon-ийг дэлхийн хамгийн үнэ цэнтэй компаниудын нэг болгосон билээ. Энэ нь стратегийн төлөвлөлт тууштай, алсын хараатай байх хэр чухлыг харуулсан бодит жишээ юм.

Стратегийн ур чадвар нь зөвхөн урт хугацааны төлөвлөгөө гаргахаас гадна гадаад орчны өөрчлөлтөд дүн шинжилгээ хийж, таамаглах, эрсдэлийг тооцох, оновчтой шийдвэрүүдийг цаг тухайд нь гаргах зэргүүд ч хамаарна. Netflix компанийн гүйцэтгэх захирал Рид Хастингс стратегийн зоримог шийдвэр гарган DVD түрээсийн бизнесээс цахим стриминг рүү бүрэн шилжсэн нь өнөөдөр тус компанийг медиа салбарын аварга болгосон. Харин тухайн үед энэ шийдвэр нь эрсдэлтэй, олон хүний эсэргүүцэлтэй тулгарч байсан ч CEO-ийн стратегийн алсын хараа, шийдэмгий байдал нь Netflix-ийн ирээдүйг эрт харж, тэр чигт зүтгэх боломжийг олгосон юм. “Бидний хийсэн хамгийн том эрсдэл нь ямар ч эрсдэл хийхгүй байх явдал юм” хэмээн Марк Зукерберг онцолсон байдаг нь хурдан өөрчлөгдөж буй ертөнцөд зоримог стратегийн шийдвэрүүдээс ухрах нь хамгийн аюултай гэдгийг сануулсан хэрэг​.

Өөрөөр хэлбэл, сайн стратегич захирал эрсдэлийг тооцоолон, оновчтой алхмыг хийж чаддаг байх хэрэгтэй.

3. Үр дүнтэй харилцааны ур чадвар

Харилцаа холбоо – өөрийн үзэл санаа, компанийн зорилго, үнэт зүйлсээ тодорхой илэрхийлж, бусдыг ойлгож сонсох чадвар – нь CEO хүний заавал эзэмших ёстой гол чадварын нэг юм. Virgin группийн үүсгэн байгуулагч Ричард Брэнсон “Манлайлагч хүний эзэмших хамгийн чухал ур чадвар бол харилцаа холбоо” хэмээн онцолсон байдаг​

Энэ нь санаандгүй хэрэг биш: томоохон компаниудын удирдагчид стратеги, зорилгоо ажилтнууддаа ойлгуулж, итгэл үнэмшил төрүүлж чаддаг байх нь компанийн амжилтын үндэс болдог. Тухайлбал, Microsoft-ийн CEO Сатья Наделла компанийнхаа шинэ эрин үеийн алсын харааг тодорхойлохдоо бүх ажилтнууддаа чиглэсэн нээлттэй захидал, илтгэлүүдийг ашиглан, “нэг баг” гэсэн мэдрэмжийг төлөвшүүлж чадсан гэдэг. Тэрхүү 2014 оны захидалдаа тэр Microsoft-ийн эрхэм зорилгыг шинээр тодорхойлж (“дэлхий дээрх бүх хүний потенциалыг дээшлүүлэхэд технологиор туслах”) ажилтнуудынхаа санаа бодлыг сонсохоо амласан нь компани дотор эерэг хүлээлт үүсгэж, соёлыг нь өөрчлөх эхлэл болсон байдаг.

Үр дүнтэй харилцаа нь нэг талын яриа биш, харин хоёр талын сонсох, ойлголцох үйл явц гэдгийг шилдэг CEO нар мэддэг. Жишээ нь, PepsiCo-ийн гүйцэтгэх захирал байсан Индра Нуи ажилтнуудынхаа эцэг эхчүүдэд талархлын захидал бичиж байсан сонирхолтой түүх бий. Нуигийн ажиглалтаар компанийн амжилтад ажилтнуудын гэр бүлийн хувь нэмэр асар их байдаг бөгөөд тэрээр хэдэн зуун захидал бичиж, “танай хүүхэд компанидаа ийм үнэтэй хувь нэмэр оруулж байна” хэмээн аав ээжүүдэд нь талархал илэрхийлсэн байдаг​

Энэ мэт санаачилга нь ажилтнуудын сэтгэлзүй, байгууллагын соёлыг эерэгээр өөрчилж, эцэстээ компанийн үр дүнгээр илэрдэг. Мөн энэ нь CEO хүний харилцааны чадвар зөвхөн тайзан дээрээс илтгэхээс гадна хүн нэг бүртэй чин сэтгэлээсээ холбогдох, урам зориг өгөх үйл явц болохыг харуулж байна.

4. Шийдвэр гаргах болон асуудал шийдвэрлэх чадвар

Компанийн өдөр тутмын үйл ажиллагаанаас эхлээд стратегийн эргэлтүүд хүртэл шийдвэр гаргах үйл явц CEO хүний мөрөн дээр байдаг. Шийдвэр гаргах чадвар нь олон мэдээлэл дундаас оновчтойг нь ялган, эрсдэлийг тооцож, цаг алдалгүй шийдэлд хүрэхийг шаарддаг. Facebook-ийг үндэслэгч Марк Зукерберг “Хамгийн том эрсдэл бол огт эрсдэлгүй байх явдал... Хэт хурдтай өөрчлөгдөж буй ертөнцөд юу ч хийхгүй байх стратеги л ялагдалд хүргэнэ” гэж хэлсэн нь шийдвэр гаргах үед зоригтой байхыг сануулдаг​

Амжилттай CEO нар бүрэн мэдээлэлгүй үед ч шийдвэр гаргах зориг гаргаж, алдаа гарвал хурдан засах уян хатан байдалтай байдаг.

Шийдвэр гаргах ур чадвар нь асуудал шийдвэрлэх чадвартай салшгүй холбоотой. Гэнэтийн хүндрэл, сорилтууд тулгарахад CEO хүн хурдан дүн шинжилгээ хийж, шийдэл олж, тэргүүн эгнээнд гарах хэрэгтэй болдог. Жишээ нь, Johnson & Johnson компанийн 1980-аад оны Тайленол хямралыг авч үзье. Эмийн бүтээгдэхүүнд нь хорт бодис холилдсон ноцтой асуудал гарч, олон нийтээрээ тус компанид итгэх итгэл алдарч эхэлсэн тэр мөчид CEO нь шийдэмгий шийдвэр гарган бүх бүтээгдэхүүнийг зах зээлээс эргүүлэн татаж, хэрэглэгчдэд ил тод мэдээлэн, нөхөн олговор олгож байсан. Энэхүү түргэн, шийдвэртэй алхам нь тухайн үеийн бизнесийн түүхэн дэх хамгийн зөв шийдвэрүүдийн нэг болж, компанийн нэр хүндийг аварсан юм. Мөн Netflix-ийн Рид Хастингс DVD түрээсийн үйлчилгээг салган шинэ компани (Qwikster) болгох шийдвэр гаргасан ч төдөлгүй алдаагаа ойлгон цуцалсан нь уян хатан байдал, алдаагаа хурдан хүлээн зөвшөөрөх чадварын илрэл болсон. Товчхондоо, мэргэн шийдвэр гаргадаг CEO нар эрсдэлийг боломж болгож хувирган, алдаанаас сургамж авч дараагийн алхмаа улам сайжруулж чаддаг хүмүүс байдаг.

5. Дасан зохицох чадвар ба инноваци

Орчин үеийн бизнесийн орчин тасралтгүй хувьсан өөрчлөгдөж байгаа энэ үед дасан зохицох чадвар (adaptability) нь CEO хүний амжилтад шийдвэрлэх нөлөөтэй ур чадварын нэг болж байна. Зах зээлийн нөхцөл, хэрэглэгчдийн зан төлөв, технологийн дэвшил гээд гадны орчин үргэлж шинэ сорилт, боломжуудыг бий болгодог. Энэхүү хувьсамтгай орчинд удирдагч хүн өөрөө болон байгууллагаа хурдан шинэчлэн зохицуулж чадах ёстой. “Шаардлага тулгарахаас өмнө өөрчлөлтийг хий” хэмээн General Electric компанийг олон жил удирдсан домогт CEO Жэк Уэлч зөвлөсөн нь байгууллагыг цаг үеээсээ хоцрохгүй байлгахын тулд өөрөө идэвхтэй шинэчлэл хийх хэрэгтэйг сануулдаг​

Nokia зэрэг компаниуд ухаалаг утасны эринд хурдтай дасаж чадаагүйн улмаас зах зээлээс шахагдсан бол, нөгөө талд IBM компани 1990-ээд онд үндсэн бизнес болох техник хангамжаасаа үйлчилгээ, программ хангамж руу стратегийн өөрчлөлт хийж (Лу Герстнерийн удирдлага дор) томоохон сүйрлээс зайлсхийж чадсан байдаг. Энэ нь удирдлагын түвшинд өөрийгөө шинэчилж, нөхцөл байдлыг бодитоор үнэлэн хурдтай зохицохын ач холбогдлыг харуулсан том жишээ юм.

Дасан зохицох чадвар нь дан ганц хамгаалалт биш; энэ нь өөрөө инноваци хийх чадвартай холбоотой. Зах зээл өөрчлөгдөхийг хүлээн суух биш, өөрөө тэргүүлж шинэчлэл хийх нь олон улсын топ компаниудын нууц зэвсэг байдаг. Microsoft-ийн Сатья Наделла CEO болмогцоо компанийн соёлыг “know-it-all” (бүгдийг мэдэгч) байснаас “learn-it-all” (бүгдийг сурагч) болгож өөрчлөн, өрсөлдөгч байсан Linux системтэй хүртэл нийцтэй ажиллах бодлого баримталсан нь Microsoft-ийг үсрэнгүй өсөлтийн шинэ шатанд хүргэсэн. Түүний “Өрөвдөн ойлгох сэтгэл (эмпати) таныг илүү сайн шинэ бүтээгч болгодог” гэж онцолсон үг нь инновацийг чухамхүү зах зээлээ, хэрэглэгчээ ойлгож байж хийдэг гэдгийг сануулдаг​

Үнэхээр ч, зах зээлийн өөрчлөлт бол шинэ боломж тул дасан зохицох чадвартай CEO нар үргэлж суралцаж, шинийг санаачилж, компанийнхаа бүтээгдэхүүн үйлчилгээг цаг үетэй нь нийцүүлэн шинэчилж байдаг.

6. Сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан (EQ)

EQ буюу сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан гэдэг нь өөрийн болон бусдын мэдрэмж, сэтгэл хөдлөлийг ойлгож, удирдаж чадварлахыг хэлнэ. Технологи, санхүү гэх мэт хатуу ур чадварууд чухал ч, эцсийн бүлэгт бизнесийг хүмүүс л авч явдаг учир хүнээ ойлгодог, өндөр EQ-тай байх нь CEO хүний амжилтын том үндэс юм. Satya Nadella Microsoft-ийн соёлыг шинэчлэхдээ ажилтнуудынхаа үзэл бодолд анхааран, компанид өрөвч, хамтач уур амьсгал бүрдүүлэхийг зорьсон. Тэрээр ажилтнуудаасаа “Та нар зөвхөн ухаантай байхаас гадна өрөвч сэтгэлтэй байх хэрэгтэй” хэмээн шаардаж, өөрөө ч түүчээлэн биечилсэн үлгэр үзүүлсэн байдаг. Үүний нэг илрэл нь түүний хүү хөгжлийн бэрхшээлтэй төрсөн хувь хүний түүхээ хуваалцан, эмч эмнэлгийн ажилтнуудтай харилцахдаа сурсан зүйлээ компанийн удирдлагад хэрэгжүүлсэн явдал юм. Ингэснээр Microsoft-ийн удирдах ажилтнууд асуудалд зөвхөн өөрийн өнцгөөс биш, бусдын оронд өөрийгөө тавьж харах хандлагыг төлөвшүүлж эхэлсэн гэдэг. Энэ нь компанийн дотоод соёлыг зөөллөж, ажилтнууд илүү санаачилгатай, бүтээлч байхад эергээр нөлөөлжээ.

Өндөр EQ-тай CEO нар хүмүүсээ урамшуулах, манлайлахдаа гаргууд байдаг. Ажилтныхаа сэтгэл зүйг ойлгон, зөв дэмжсэн удирдагчийн дор хүмүүс илүү итгэлтэй ажиллаж, компанийг хамтдаа өмнөө тавьсан зорилгод хүргэдэг. Virgin группийн Ричард Брэнсон “Хэрвээ та ажилтнууддаа сайтар анхаарал халамж тавьж чадвал тэд таны бизнест хамгийн сайн үр дүнг авчирна” гэж хэлсэн нь (тэрбээр “эхлээд ажилтнаа тавь, тэд аз жаргалтай байвал үйлчлүүлэгчээ жаргалтай болгоно” гэж компанийнхаа зарчмыг томьёолсон байдаг) хүмүүсээ ойлгож, тэдний хэрэгцээ, хөгжилд анхаарах нь урт хугацаанд бизнесийн амжилтын үндэс болдгийг илтгэнэ. Жишээлбэл, Starbucks компанийн гүйцэтгэх захирал асан Ховард Шульц бүх ажилтнууддаа эрүүл мэндийн даатгал олгож, “партнер” гэж нэрлэн хүндэтгэдэг байв. Энэ нь ажилтнуудын ажлын сэтгэл ханамж, үнэнч байдлыг нэмэгдүүлж, улмаар хэрэглэгчдэд үзүүлэх үйлчилгээний чанарт эергээр нөлөөлсөн байна. Иймээс өндөр EQ бүхий манлайлагч захирлууд компанийнхаа хүний нөөцийг үнэлж, хөгжүүлэн, эерэг корпоратив соёл төлөвшүүлэх замаар бизнесээ амжилтад хүргэдэг.

7. Баг бүрдүүлэлт ба манлайлал

“Агуу зүйлсийг ганц хүн биш, баг хамт олон л бүтээдэг” гэж Apple компанийн Стив Жобс нэгэн ярилцлагадаа онцлон хэлсэн байдаг​. Тиймдээ ч шилдэг CEO нар өөрөөсөө илүү чадварлаг хүмүүсийг татан ажиллуулж, хүчирхэг баг бүрдүүлж чаддаг. Гүйцэтгэх захирал хүн бүхнийг өөрөө хийх боломжгүй учир зөв хүмүүсийг зөв ажлын байранд томилж, тэднийг сэдэлжүүлэн нэг зорилгын төлөө нэгтгэх нь хамгийн чухал ур чадварын нэг юм. Google компанийг үүсгэн байгуулагч Ларри Пэйж “Миний удирдагчийн ажил бол компанийнхаа хүн бүрт агуу боломж олгож, хийж буй ажил нь утга учиртай гэж мэдрүүлэхэд оршдог” хэмээн хэлсэн байдаг​

Энэ нь сайн манлайлагч багийн гишүүдээ зорилготой ажиллуулж, өсөж хөгжих боломжоор хангаж байх ёстойг харуулсан санаа юм.

Баг бүрдүүлэлтийн ур чадвар сайн захирлын өдөр тутмын үйл ажиллагаанд тод илэрдэг. Alibaba-гийн Жак Ма бизнесийн эхэн үед залуухан, туршлага багатай байсан ч өөрөөсөө туршлагатай, олон улсад нэр хүндтэй мэргэжилтнүүдийг компанийхаа удирдах багт элсүүлж, тэдний мэдлэг туршлагыг ашиглан компанийг хөл дээр нь босгосон байдаг. Мөн Ford компанийн домогт CEO Ален Муллали 2006 онд компаниа хүнд байдлаас гаргахдаа бүх удирдлагын түвшинд багийн хамтын ажиллагааг дэмжсэн “One Ford” гэдэг уриаг нэвтрүүлж, хэлтэс хоорондын хана бартааг буулгасан гэдэг. Үр дүнд нь өмнө нь мэдээллээ нууж хаалганд байсан удирдлагууд нэг баг болж, асуудлаа ил гарган хэлэлцэж эхэлсэн нь Ford-г дампуурлын ирмэгээс эргүүлэн авчирсан гэдэг.

Амжилтыг хамтдаа тэмдэглэж буй багийн хором – Гар нийлсэн сайн баг нь компанийн үнэт хөрөнгө бөгөөд CEO-ийн хамгийн том амжилт бол бусдадаа амжилт гаргах нөхцөл бүрдүүлэх юм. Шилдэг CEO нар *өөрийн багийн амжилтаар бахархаж, багийн гишүүдээ чадавхижуулахад анхаардаг. “Бусдаас ухаантай хүмүүсийг ажилд авчхаад, тэдэнд юу хийхийг заах нь утгагүй; харин тэднийг ажилд авч байгаа нь бидэнд юу хийхийг тэд хэлэг гэсэн хэрэг” гэж Стив Жобс хошигнон хэлсэн нь удирдагч хүн чадварлаг ажилтнуудаа бие даан санаачилга гаргах боломж олгож, итгэл хүлээлгэх ёстойг сануулдаг. Манлайлал гэдэг нь бусдыг чиглүүлэхээс гадна, тэднийг өсөж хөгжихөд нь дэм болж, амжилтад хүрэх замыг нь засах үйл явц юм. Иймээс сайн CEO өөрийн байгууллагад хүчирхэг баг бүрдүүлж, компанийнхаа соёлыг хамтын амжилтад уриалан дуудаж, хүн нэг бүрийн хүч чадлыг дээд зэргээр ашиглах нөхцөл бүрдүүлдэг.

Эцэст нь ...

Өнөөдрийн хурдтай өөрчлөгдөж буй бизнест мэргэжлийн CEO хүний амжилт нь дээр дурдсан 7 ур чадварыг хэр эзэмшсэнээс шууд хамаардаг гэж хэлж болно. Алсын хараагаа зөв тодорхойлж, түүндээ хүрэх оновчтой стратеги боловсруулан, багийнхаа хүн нэг бүрийг зорилгоор нэгтгэн чиглүүлж чаддаг удирдагч л зах зээлийн өрсөлдөөнд манлайлж үлддэг. Мөн харилцааны өндөр ур чадвар, шийдвэртэй бөгөөд уян хатан маневр, байнгын суралцагч байдлаар өөрийгөө болон байгууллагаа хөгжүүлэх нь CEO хүний карьерын туршид тасралтгүй үргэлжлэх ажил юм.

“Өнөөдөртөө сэтгэл ханалгүй, маргаашийг бүтээ” гэж Безосын хэлснээр амжилттай CEO нар цаг үеэсээ үргэлж нэг алхмын өмнө сэтгэж, өөрийгөө болон байгууллагаа шинэ түвшинд гаргасаар байдаг. Тэд дээрх чадваруудыг өдөр тутамдаа хөгжүүлж, хооронд нь уялдуулан ашигласнаар зөвхөн өөрийн компанийн төдийгүй салбарынхаа ирээдүйн чиг хандлагыг тодорхойлогч болж чаддаг билээ.